.: Thiên văn Bách khoa - Thiên văn học cho mọi người!

James Melville Gilliss sinh ra tại Georgetown, Washington D. C. Ông gia nhập hải quân Hoa Kỳ khi mới chỉ 15 tuổi. Sau một thời gian làm việc trên các chiến hạm, năm 1831, Gilliss tiếp tục quá trình học tập tại trường đại học Virgina và tại Paris. Năm 1836, ông được bổ nhiệm làm trợ tá tại kho bản đồ và dụng cụ của hải quân. Năm 1837, Gilliss tham gia vào chuyến thám hiểm do thuyền trưởng Charles Wilkes chỉ huy. Trong chuyến đi này, ông đảm nhận việc đo đạc kinh độ dựa vào vị trí của Mặt Trăng, khảo sát thời tiết và nghiên cứu từ trường. Ông là nhà thiên văn Hoa Kỳ đầu tiên xuất bản các kết quả quan sát và xây dựng bản đồ sao. Năm 1838, Gilliss được phong hàm đại úy hải quân.

Ảnh: James Melville Gilliss (06/09/1811 – 09/02/1865)

Tháng 8 năm 1842, quốc hội Hoa Kỳ đã quyết định nâng cấp kho bản đồ và dụng cụ của hải quân thành đài thiên văn quốc gia và Gilliss được ủy nhiệm là trưởng dự án. Ông đã tham khảo ý kiến của các nhà thiên văn Hoa Kỳ đồng thời có một chuyến công tác sang châu Âu để thu thập sách vở, mua và học cách sử dụng các thiết bị thiên văn. 18 tháng sau khi Gilliss quay trở lại Hoa Kỳ, quá trình xây dựng và trang bị cho đài thiên văn cùng với thư viện của nó đã được hoàn thành. Với những đóng góp trên, Gilliss được tôn vinh là người sáng lập ra đài thiên văn Hải quân Hoa Kỳ.

Nhiệm vụ quản lý đài thiên văn sau đó được trao cho Matthew F. Maury, Gilliss tiếp tục thực hiện quá trình khảo sát bờ biển Hoa Kỳ và hiệu chỉnh lại các bảng vị trí Mặt Trăng của ông đã được công bố trước đó. Từ năm 1848 đến năm 1861, Gilliss đã tiến hành rất nhiều các quan sát, đo đạc thiên văn không chỉ ở Hoa Kỳ mà còn ở 1 số nước khác như Chi Lê, Peru. Ông tham gia vào quá trình xây dựng đài thiên văn quốc gia Chi Lê.

Từ năm 1861, Gilliss quay trở lại với công tác quản lý đài thiên văn Hải quân. Dưới sự lãnh đạo của ông, đài thiên văn Hải quân đã phát triển trở thành một trong những đài thiên văn hiện đại nhất thời bấy giờ. Gilliss cũng là một trong những thành viên đầu tiên của viện Hàn lâm Khoa học Hoa Kỳ.

Tài liệu tham khảo:
[1]Today in Science History, 1999 - 2007. February 9 - Births, Deaths, Events, http://www.todayinsci.com/2/2_04.htm
[2] Evisum Inc, Copyright© 2000. Virtual American Biographies, James Melville Gilliss, http://www.famousamericans.net/jamesmelvillegilliss/
[3] Wikipedia, 1/2008. [b]James Melville Gilliss, http://en.wikipedia.org/wiki/James_Melville_Gilliss

Hero_Zeratul
ttvnol.com