You are here: Kiến thức Kiến thức thiên văn khác Nhật Thực và nguyệt thực

Nhật Thực và nguyệt thực

E-mail Print PDF

Nhật thực và nguyệt thực là hiện tượng xảy ra khi Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng cùng nằm trên một đường thẳng và che khuất lẫn nhau.

Thời xưa, khi chưa có nhiều nhận thức về vũ trụ, con người không hiểu về 2 hiện tượng này và thường đưa ra các cách giải thích khác nhau:
-Có một câu chuyện thần thoại phương đông kể rằng 2 nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng là do Ngọc Hoàng sinh ra có nhiệm vụ thay nhau đi giám sát dân cư từng vùng.Chồng của 2 nữ thần này là một con Gấu. Khi gấu đi với một trong hai người vợ thì khi đó dưới hạ giới người ta thấy Mặt Trời hoặc Mặt Trăng bại che khuất và người ta phải đuổi gấu đi bằng cách gõ mạnh vào chiêng ,trống hay cối giã gạo.v.v....
Cũng có chuyyện cho rằng đó là khi Mặt Trăng hoặc Mặt Trời đã bị gấu ăn mất.
-Ở Thổ Nhĩ Kì, vào năm 1877, người ta đã chĩa súng về phía Mặt Trời bắn liên tiếp vì cho rằng quỷ Satan đã ăn mất Mặt Trời của họ.
-Khi có nhật thực toàn phần, trên mặt đất xuất hiện những bóng nhỏ như những làn sóng lướt đi, còn chân trời thì loé lên những vầng hào quang rực lửa. Sử gia Herodot đã ghi lại một trận đánh kết thúc bất ngờ giữa quân Lidia và quân Midia vì các binh sĩ 2 bên đều kinh hoàng khi thấy hiện tượng này. Đến nay nhờ sự phát triển ngành thiên văn học, người ta dễ dàng xác định trận đánh đó diễn ra vào ngày 28/5/585 (trước công nguyên).

Đến nay chúng ta có thể giải thích hiện tượng này như sau:
Vì quỹ đạo chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất là một mặt phẳng nghiêng so với quỹ đạo chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất nên 2 mặt phẳng này cắt nhau tạo thành một giao tuyến trong đó có 2 điểm nối tâm gọi là 2 tiết điểm của bạch đạo. Nhật thực hay nguyệt thực sẽ xảy ra khi Mặt Trăng nằm tại một trong hai tiết điểm

 


Dưới ánh sáng Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng tạo ra phía sau mình một nón bóng tối khổng lồ. Khi 3 thiên thể nằm trên giao tuyến nói trên thì trục của 2 nón bóng tối này cùng nằm trên mặt phẳng quỹ đạo của Mặt Trăng.
Khi Mặt Trăng đi qua tiết điểm giữa Trái Đất và Mặt Trời (ngày không Trăng) ,cái nón bóng tối của nó quét qua Trái Đất tạo thành 1 bóng đen .Những khu vực bị bóng đen đó bao phủ khi đó xảy ra nhật thực. Vì Mặt Trăng có đường kính nhỏ hơn 400 lần so với Mặt Trời và khoảng cách từ nó đến Trái Đất cũng nhỏ hơn 400 lần so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời nên khi xảy ra nhật thực toàn phần chính là khi Mặt Trăng lướt qua che vừa khít lên đĩa sáng Mặt Trời. Những nơi khác do có sự thay đổi góc nhìn nên chỉ có nhật thực một phần.

 


Nhật thực toàn phần ít khi xảy ra vì bóng của Mặt Trăng in xuống Trái Đất chỉ tạo thành một vết rất nhỏ so với bóng của Trái Đất và cái bóng đó lướt đi với tốc độ 1km/s. Tại 1 điểm nhất định khi muốn thấy 2 lần nhật thực toàn phần kế tiếp nhau cần đợi 250-300 năm.

 

Ngược lại, khi Mặt trăng đi qua tiết điểm đối xứng bên kia Trái Đất (ngày Trăng tròn) , nó đi qua cái nón bóng tối của Trái Đất và không nhận được ánh sáng đến từ Mặt Trời, do đó xảy ra nguyệt thực. Cũng vì nón bóng tối của Trái Đất lớn hơn rất nhiều so với Mặt Trăng nên nguyệt thực xảy ra trong một thời gian dài và thấy được nhiều nơi trên Trái Đất.

Nguyễn Đình Nam
Sưu Tầm

Related news items:
Newer news items:
Older news items:

Add comment


Security code
Refresh

Có nên tránh xa người ngoài hành tinh? (phần 2)

News image

Trong phần trước chúng tôi đã đề cập đến chuyện những người ngoài hành tinh với một nền văn minh tiến bộ hơn chúng ta rất nhiều, có thể sẽ là những kẻ xâm chiếm và hủy diệt trái đất. Cũng có người đặt câu hỏi ngược lại là, biết đâu họ lại là những sinh vật hiền lành, thân thiện và chúng ta nên kết bạn với họ. Và thực sự, nếu đó là những kẻ muốn thôn tính ...

Xem tiếp...

Có nên tránh xa người ngoài hành tinh? (phần 1)

News image

Quan điểm của Stephen Hawking cho rằng không nên tiếp xúc với văn minh ngoài hành tinh đã dẫn các nhà vật lý thiên văn vào một cuộc tranh cãi không dứt. Ethan Siegel cho rằng như vậy là từ bỏ những bản chất tốt đẹp của con người.Vì sao alien đến Trái đất?Trong bộ phim khoa học viễn tưởng kinh điển Ngày trái đất ngừng quay (bản phim năm 1951), một tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh ...

Xem tiếp...

30 năm chuyến bay vũ trụ Việt - Nga: Thực hiện tiên đoán của Bác Hồ

News image

Đúng 1h33 ngày 23/7/1980 (giờ Hà Nội) tại sân bay vũ trụ Baikonur (Liên Xô),  tàu vũ trụ Liên hợp 37 do Gorbatko và Phạm Tuân điều khiển phóng lên vũ trụ và sau đó trở về trái đất thành công. Phạm Tuân tập luyện trước khi bay vào vũ trụ ở thành phố Ngôi Sao, Liên Xô. Phạm Tuân kể, hồi còn nhỏ, được nghe tin tức về chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ ...

Xem tiếp...

Lịch sử chinh phục vũ trụ của Liên Xô qua ảnh (kỳ 3)

News image

Công nghệ vũ trụ ra đời đã giúp con người giải quyết được nhiều vấn đề trên trái đất. Ngày nay, con người đã dự báo chính xác thời tiết, truyền tín hiệu vô tuyến đi khắp mọi nơi thế giới, định vị dẫn đường... Sau đây là chùm ảnh một số loại vệ tinh Liên Xô đưa lên quỹ đạo phục vụ mục đích dân sự và quân sự: Sau khi phóng thành công vệ tinh ...

Xem tiếp...

Lịch sử chinh phục vũ trụ của Liên Xô qua ảnh (kỳ 2)

News image

Sự kiện phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người đã mở ra trang sử mới trong chương trình chinh phục không gian của Liên Xô. Sau đây là chùm ảnh sự kiện đáng nhớ trong lịch sử hàng không vũ trụ Liên Xô: Tên lửa đẩy R - 7 chuẩn bị cho chuyến bay lịch sử đưa vệ tinh đầu tiên của nhân loại lên vũ trụ. Vệ tinh đầu tiên của nhân ...

Xem tiếp...

Lịch sử chinh phục vũ trụ của Liên Xô qua ảnh (kỳ 1)

News image

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô phát triển thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đầu tiên trên thế giới tạo tiền đề sự ra đời của thế hệ tên lửa đưa con người vào vũ trụ. Sau đây là một số hình ảnh các loại tên lửa đẩy do Liên Xô phát triển: Cuối năm 1944, phát xít Đức đưa vào phục vụ tên lửa ...

Xem tiếp...

Nhớ về chuyến bay lịch sử Việt - Xô (kỳ 2)

News image

Nhắc đến chuyến bay hợp tác nghiên cứu vũ trụ Việt - Xô mà không nhắc đến những kỷ niệm đẹp của đội bay khi luyện tập trong thành phố Ngôi sao, có thể sẽ là một thiếu sót. Thành phố Ngôi sao, nằm trong một cánh rừng gần Moscow, là nơi đào tạo phi công vũ trụ của Liên Xô và nước Nga ngày nay. Tất cả những phi công tham gia các chương ...

Xem tiếp...

Nhớ về chuyến bay lịch sử Việt - Xô (kỳ 1)

News image

Cách đây gần tròn 30 năm, vào 21h03, ngày 23/7/1980, các “cánh hoa tuylip” của giàn đỡ thép nằm giữa “cổng trời” Baikonur từ từ bung nở, thả cho tên lửa đẩy họ R-7 đĩnh đạc nâng tàu không gian Soyuz 37 (Liên hợp 37) bay lên. Tỏa sáng, như “viên ngọc sáng” trong đêm thảo nguyên Kazakhstan, chỉ trong vòng 9 phút, Soyuz 37 mang hai nhà du hành vũ ...

Xem tiếp...

Sứ mệnh lịch sử của tàu không gian Hayabusa

News image

Ngoài mặt trăng, tàu thăm dò không gian Hayabusa đã trở thành tàu vũ trụ đầu tiên của thế giới hạ cánh và cất cánh từ một thiên thể trong vũ trụ. Tàu không gian Hayabusa. Hình: internet Được phóng đi vào ngày 8/5/2003, Hayabusa đã tiến tới tiểu hành tinh hình của khoai tây Itokawa có bề rộng 540m vào tháng 9/2005.Tàu thăm dò đã có cú hạ chính xác xuống một điểm bằng phẳng trên tiểu hành tinh gập ghềnh, ...

Xem tiếp...

Kính viễn vọng SALT ở Nam Phi

News image

SALT là một trong những kính viễn vọng có gương thu sáng lớn nhất thế giới – với chiều cao tương đương với chiều cao của tòa nhà 3 tầng. Những tấm gương có kích thước lớn của SALT có thể thu được hình ảnh từ những dải ngân hà xa xôi. Hiệu suất của các kính viễn vọng quang học phụ thuộc vào 2 yếu tố chính: khả năng thu ánh sáng phản xạ từ vật thể, và khả năng hội ...

Xem tiếp...

Đài thiên văn Keck I và Keck II ở Hawaii

News image

Nằm ở độ cao 4.267m so với mặt nước biển, trên đỉnh núi lửa (đã chết) Mauna Kea ở Hawaii, 2 kính thiên văn khổng lồ Keck I và Keck II quan sát bầu trời để tìm hiểu bí mật vũ trụ. Keck I và II “ngự trị” trên đỉnh núi lửa Mauna Kea ở Hawaii. Mỗi kính có chiều cao tương đương với tòa nhà 8 tầng, khối lượng 300 tấn, Keck I và Keck II có độ mở của buồng ...

Xem tiếp...

Kính viễn vọng lớn (Very Large Telescope – VLT)

News image

Đài thiên văn VLT nằm trên một đỉnh núi bằng phẳng ở phía bắc Chile. Lượng mưa và độ ẩm thấp ở khu vực này là điều kiện rất lý tưởng cho việc quan sát bầu trời. Đài thiên văn VLT nằm trên một đỉnh núi bằng phẳng ở phía bắc Chile. Lượng mưa và độ ẩm thấp ở khu vực này là điều kiện rất lý tưởng cho việc quan sát bầu trời. Hãy tưởng bạn đặt một chiếc xe hơi ...

Xem tiếp...

Đài thiên văn quang tuyến Chandra

News image

Đài thiên văn Chandra của NASA  là đài thiên văn quang tuyến công nghệ cao "quyền năng” nhất thế giới. Nó nhạy đến nỗi có thể “tóm” được hình ảnh của các phần tử khi chúng bị các lỗ đen sâu thăm thẳm hút vào. Đài thiên văn Chandra. Đài thiên văn Chandra của NASA là đài thiên văn quang tuyến công nghệ cao "quyền năng” nhất thế giới. Nó nhạy đến nỗi có thể “tóm” được hình ảnh của các phần ...

Xem tiếp...

Voyager 2 và hành trình 12.000 ngày trong vũ trụ

News image

Ngày 28/6 vừa qua, chiếc đồng hồ chính thức của Voyager 2 đặt tại Phòng thí nghiệm phản lực NASA đã chỉ đến con số 12.000 ngày. Và sau khoảng thời gian đằng đẳng 33 năm đó, tàu vũ trụ Voyager 2 của NASA vẫn tiếp tục lao về phía trước. Bức ảnh mô phỏng con tàu Voyager 2 và công cuộc khám phá vượt khỏi nhật quyển – một “bong bóng” từ trường xung quanh ...

Xem tiếp...

Kính viễn vọng lớn ở quần đảo Canary

News image

Với chi phí xây dựng lên đến 180 triệu đôla, GCT đạt danh hiệu là kính viễn vọng lớn nhất thế giới với khu vực thu sáng rộng đến 10,4m. GCT có thể thu được cả ánh sáng thường và tia hồng ngoại bằng một tấm gương lớn được ghép từ 36 tấm gương nhỏ. Kính viễn vọng lớn ở quần đảo Canary (GCT) (châu Phi). GCT được gắn một số chiếc gương có thể tự điều chỉnh hình dạng để ...

Xem tiếp...

DÀNH CHO QUẢNG CÁO (645x135)
LIÊN HỆ: 0916880111
ADMIN@THIENVANBACHKHOA.ORG