.: Thiên văn Bách khoa - Thiên văn học cho mọi người!

Vành đai tiểu hành tinh là một khu vực trong Hệ Mặt Trời ở khoảng giữa quỹ đạo của Sao Hỏa và Sao Mộc. Ở đây có một luợng lớn các thiên thể không định hình có tên là tiểu hành tinh. Vành đai tiểu hành tinh còn đuợc gọi là vành đai chính để phân biệt voiứ các khu vực tập trung nhiều tiểu hành tinh khác trong Hệ Mặt Trời, như vành đai Kuiper hay vùng scattered disc (tạm dịch-đĩa phân tán).

Hơn một nửa khối luợng của vành đai chính này nằm trong bốn thiên thể lớn nhất: Ceres, 4 Vesta, 2 Pallas, và 10 Hygiea. Cả 4 thiên thể này đều có đuờng kính trên 400km, trong đó Ceres là hành tinh lùn duy nhất của vành đai, đuờng kính khoảng 950 km. Những thiên thể còn lại đều nằm ở kính thước như hạt bụi, vật chất trong vành đai mỏng đến nỗi rất nhiều tàu thăm dò không nguời lái đi xuyên qua nó mà không hề có một sự va chạm nào cả. Tuy nhiên, các va chạm giữa các tiểu hành tinh lớn có xảy ra, và chúng có thể hình thành một gia đình tiểu hành tinh (asteroid family) mà các thành viên trong đó có cùng tính chất và cấu tạo. Các va chạm này cũng đồng thời tạo ra bụi—là thành phần chính tạo nên ánh sáng hoàng đạo (zodiacal light). Cacá tiểu hành tinh đơn lẻ trong vành đai chính đuợc phân loại dựa trên vạch quang phổ của nó, hầu hết rơi vào ba nhóm chính: có cacbon (loại C), silicat (loại S), và giàu kim loại (loại M).

Vành đai tiểu hành tinh này đuợc hình thành từ tinh vân Mặt Trời nguyên thủy, khi đó chúng là một nhóm tiểu hành tinh có tên planetesimal, là những tiền thân nhỏ bé của các hành tinh bây giờ. Tuy nhiên, ở giữa Sao Hỏa và Sao Mộc, lực hấp dẫn lớn từ hành tinh khổng lồ đã tăng tốc cho các planetesimal là cho chúng có năng luợng quá lớn nên không thể tăng truởng thành một hành tinh đuợc. Các va chạm trở nên quá mạnh, làm cho chúng không dính kết với nhau mà lại vỡ vụn ra. Kết quả, hầu hết các thiên thể lớn trong vành đai chính đã biến mất trong thời kỳ hình thành nên Hệ Mặt Trời và kéo theo các vụ va chạm giữa các thiên thạch và các hành tinh vòng trong của hệ. Quỹ đạo của các thiên thạch tiếp tục bị xáo trộn do chúng cùng với Sao Thổ tạo thành quỹ đạo cộng hưởng với nhau. Tại những lúc này, một lỗ hỗng Kirkwood hình thành khi chúng quét qua quỹ đạo của các hành tinh khác.

Trịnh khắc Duy - PAC - e.wikipeda